Extreme energieprijs stuwt prijs gebakken bouwmateriaal

14-10-2021 11:47 | 1 maand geleden Binnenland

Dit is een origineel bericht van
Vereniging Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek - KNB

Branchekoepel Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek (KNB) in Velp verwacht binnen afzienbare termijn forse prijsstijgingen van gebakken bouwmaterialen. Oorzaak is de aanhoudende stijging van de energieprijs, met name die van aardgas. Aardgas is voor fabrikanten van baksteen, keramische dakpannen en gebakken tegels zowel brandstof als grondstof en daarmee onmisbaar voor het productieproces. “Aan prijsstijgingen voor bouwkeramiek lijkt niet meer te ontkomen”, aldus KNB-directeur Ewald van Hal.

Momenteel wordt de hoofdprijs betaald voor olie, gas en elektriciteit. De enorme vraag naar deze energieproducten stuwt ook de prijs van CO2-emissierechten naar nieuwe records. Deze samenloop doet een fors beroep op de financiële weerbaarheid van fabrikanten van bouwkeramiek.

Naast klei speelt aardgas in de productie van gebakken bouwmateriaal een hoofdrol. Het gas is nodig voor het bereiken van zeer hoge temperaturen maar is ook onderdeel van het product zelf doordat het een verbinding met de kleimineralen aangaat. De prijs van aardgas is daarmee een betekenend onderdeel van de totale kostprijs van bakstenen, keramische dakpannen en gebakken tegels.

Zojuist gebakken stenen op ovenwagen Gebakken stenen op ovenwagen

Door vergaande energie efficiency die fabrikanten in de afgelopen decennia al bereikten zijn verdere besparingen in het aardgasverbruik niet realistisch. De sector werkt momenteel hard aan de transitie van aardgas naar duurzame alternatieven, door onderzoek naar de toepasbaarheid en beschikbaarheid daarvan. Duidelijk is al wel, dat de fabrikanten voorlopig niet op een passende groene energie-infrastructuur hoeven te rekenen zodat zij ook de komende jaren nog op aardgas aangewezen zullen zijn.

Naast de forse gasprijzen hebben de baksteen-, tegel- en dakpanfabrikanten ook te maken met fors hogere klimaatkosten. De wereldwijd enorme vraag naar gas en steenkool voor elektra-opwekking heeft de prijs voor CO2-emissierechten eveneens tot recordniveaus opgedreven. De keramiek-fabrikanten hebben deze rechten nodig om te kunnen produceren.

Bovenkant van tunneloven

KNB verwacht dat de samenloop van deze excessieve stijgingen binnen afzienbare termijn een merkbare invloed gaat hebben op de prijs van bouwkeramiek. Daarin loopt het overigens niet helemaal uit de pas met die voor andere bouwmaterialen zoals staal en hout, waarvan de prijzen om uiteenlopende redenen al eerder stegen.

KNB roept de overheid op om de gevolgen van de hogere energieprijzen serieus te nemen, ook voor de industrie zoals van bouwkeramiek. De hoge prijzen verzwakken de ondernemingen op een moment dat deze aan de vooravond staan van forse klimaatinvesteringen en verduurzaming van producten en processen. Verder ziet koepel KNB in het buitenland al overheidsmaatregelen voor burgers én bedrijven zoals het bevriezen of begrenzen van energieprijzen en het verlagen of opschorten van energiebelasting. Zonder nader Nederlands beleid zal dit de internationale concurrentiepositie van de Nederlandse fabrikanten verstoren.

Vereniging Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek (KNB) is de brancheorganisatie voor de gehele Nederlandse keramische industrie. Het verenigt 17 nationale en multinationale ondernemingen die in Nederland op industriële wijze klei omzetten in gebakken producten voor de bouw: metsel-, straat- en binnenmuur-baksteen, keramische dakpannen, gebakken wand- en vloertegels. De bouwkeramische industrie heeft een omzet van ca. 560 miljoen Euro (2020) en biedt een directe werkgelegenheid aan ruim 2.500 personen.

Nadere informatie kunt u verkrijgen bij mr. E.L.J. van Hal, directeur (06-51586427) of bij vereniging Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek, Florijnweg 6 in Velp (Gld.), tel.: 026 - 3845636. Zie ook: www.knb-keramiek.nl.
Vereniging Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek - KNB
plaats:
Velp
website:
https://www.knb-keramiek.nl/

Andere persberichten van deze organisatie

Baksteenfabrikanten op weg naar klimaatneutraliteit met ‘Brick Valley’

Baksteenfabrikanten Caprice, Rodruza, Vandersanden en Wienerberger versnellen hun inzet voor het realiseren van klimaatneutrale fabrieken op het Gelders eiland en in De Liemers. Onder toeziend oog van de Gelderse Gedeputeerde Jan van der Meer ondertekenden de fabrikanten daartoe vrijdag 16 juli een gezamenlijke intentieverklaring voor het duurzaamheidsprogramma ‘Brick Valley’. KNB-directeur Ewald van Hal: ’De ondertekening hiervan is een mijlpaal in de geschiedenis van de baksteenindustrie’. De fabrikanten streven naar tenminste halvering van hun broeikasgasemissie in het plan Brick Valley in 2030.

 Brick Valley

Brick Valley is een nationaal Koplopersprogramma van vier fabrikanten van bouwkeramiek, gericht op het gezamenlijk verkennen en toepassen van verschillende duurzame technologie-routes leidend tot een gemeenschappelijk klimaatneutrale energievoorziening. Doel is tenminste halvering van hun broeikasgasuitstoot in 2030 van hun 6 fabrieken in Oost-Nederland. Het icoonproject wordt ondersteund door branchevereniging Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek en vormt een door provincie Gelderland erkende bijdrage aan de klimaatopgave.

Gedeputeerde Jan van der Meer: “In het Gelders Klimaatplan hebben we nadrukkelijk opgenomen dat ook de Industrie verantwoordelijkheid moet nemen om klimaatneutraal te worden. Daarom ben ik blij dat deze vier fabrikanten met elkaar nu echt grote stappen willen maken. De Industrie verduurzamen is niet gemakkelijk, dat beseffen we ons terdege. Maar het moet wel gebeuren. Alleen zo kunnen we Gelderland klimaatneutraal maken.”

Technology Roadmap

Door ondertekening bundelen de baksteenfabrikanten met Gelderse productielocaties hun kracht voor onderzoek naar nieuwe duurzame elektriciteitsopwekking en mogelijkheden voor waterstofproductie. Verder wordt een haalbaarheidsstudie gestart voor het stoken met biogas en worden mogelijkheden verkend tot Carbon Capture and Storage/Usage. De prioritering van energiethema’s sluit geen andere duurzame energietechnologieën uit. Bron voor inspiratie en leidraad vormt de eerder door KNB opgestelde Technology Roadmap Bouwkeramiek 2030.

Om een duurzame energievoorziening binnen het plan Brick Valley zo snel mogelijk te gaan realiseren is de keramische industrie bereid op te trekken met kennisinstellingen, overheden, netwerkbedrijven, lokale stakeholders en andere ketenpartners. Gedeputeerde Van der Meer ziet hiermee een van de doelen uit het Gelders Klimaatplan 2030 gerealiseerd.

Rijke baksteenhistorie

Het duurzaamheidprogramma Brick Valley speelt zich af in een gebied ten oosten van Arnhem. Het gebied, bekend als Gelders Eiland en De Liemers, kent van oudsher een substantieel aantal baksteenfabrieken. Anno 2021 worden er dagelijks meer dan een miljoen bakstenen gemaakt voor toepassing in gevels en straten in heel Nederland maar ook daarbuiten.

Caprice

Caprice is een familiebedrijf met ruim 150 jaar ervaring in het bakken van metselstenen. In de zorg voor het milieu richt Caprice zich op kleiwinning uit eigen projecten, duurzame energieopwekking en uitstootreductie.

Rodruza

Familieonderneming Rodruza produceert keramische gevelstenen voor klanten in Nederland, Engeland en België. Rodruza werkt samen met Vereniging Natuurmonumenten waardoor duurzame kleiwinning en natuurcreatie samengaan. Het innovatieprogramma van het bedrijf richt zich op continue versterking van esthetiek en duurzaamheid.

Vandersanden

Vandersanden is het grootste baksteen-producerende familiebedrijf in Europa. Het bedrijf produceert gevelstenen, straatstenen en baksteenstrippen, en biedt keramische gevel- en straatoplossingen aan. De drijfveren van Vandersanden zijn vakmanschap, co-creatie, innovatie en duurzaamheid.

Wienerberger

Het beursgenoteerde Wienerberger is internationaal marktleider op gebied van keramische bouwoplossingen, voor zowel gevel, dak, binnenmuur en bestrating. Wienerberger Nederland telt 19 productielocaties. Het bedrijf richt zich op duurzame en circulaire oplossingen in directe samenwerking met de markt.

KNB

KNB is de brancheorganisatie voor de gehele Nederlandse keramische industrie. Het verenigt 17 nationale en multinationale ondernemingen die in Nederland op industriële wijze klei omzetten in gebakken producten voor de bouw: metsel-, straat- en binnenmuur-baksteen, keramische dakpannen, gebakken wand- en vloertegels. De bouwkeramische industrie heeft een omzet van ca. 560 miljoen Euro (2020) en biedt een directe werkgelegenheid aan ruim 2.500 personen.

4 maanden geleden

KNB Jaarverslag 2020: Keramische innovaties bieden alternatief baksteenmetselwerk

Coronajaar 2020 stond voor de Nederlandse industrie van gebakken bouwmaterialen overwegend in het teken van energietransitie en stikstofreductie. Een nieuwe Technology Roadmap Bouwkeramiek 2030 moet de industrie gidsen bij deze ingewikkelde opgaven. Productinnovatie is onderdeel van het antwoord: ’2020 zal worden herinnerd als het jaar waarin baksteengevelwerk niet altijd meer baksteenmetselwerk hoeft te zijn’, zegt KNB-voorzitter Han Noten bij de presentatie van het Jaarverslag 2020 van brancheorganisatie Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek (KNB).

Fabrikanten van baksteen, kleidakpannen en keramische tegels zoeken met transitie en innovatie naar antwoord op de maatschappelijke opgaven van deze tijd. Ambitie is meer doen dan nodig is. De in 2020 verschenen Technology Roadmap Bouwkeramiek 2030 van KNB biedt een gids voor onderzoek, samenwerking en kennisdeling. ‘Als kleine, verspreid over het land gevestigde sector waarvoor energie grondstof en brandstof tegelijk is, kunnen we alle steun gebruiken om dit zo ingewikkelde vraagstuk tot een goed eind te brengen’ zegt KNB-directeur Ewald van Hal.

Verduurzaming procestechniek

Aan de proceskant deed de sector in 2020 collectief onderzoek zoals naar duurzame alternatieven voor aardgas, hybride branders, elektrificatie van zanddrogers en procesoptimalisatie. Het moet helpen de productie verder te verduurzamen. Die zoektocht is er niet voor de grondstof klei. Deze grondstof is niet schaars, komt overwegend uit de Nederlandse rivieren en heeft de status van hernieuwbaarheid. Bovendien zijn honderden hectares nieuwe natuur een klimaat-positief bijproduct van kleiwinning dat daarmee tevens de CO2-emissie -deels- compenseert en de stikstofuitstoot reduceert.

Circulaire producten

Aan de productkant zorgden de baksteenfabrikanten voor meer keuze in het aantal keramische geveloplossingen. Met cementloos droogstapelwerk, keramische steenstrips en baksteenlijmwerk hoeft baksteengevelwerk niet altijd meer baksteenmetselwerk te zijn. Dit bredere aanbod komt naast de van oudsher al circulaire producten zoals de straatbaksteen en de gebakken dakpan. De aantrekkelijke MilieuKostenIndicator maakt deze producten steeds gewilder.   

Gemengd beeld

In 2020 daalde de afzet van de Nederlandse metselbaksteen voor de tweede keer op rij (-10%). Deze daling was deels export-gedreven (-16%), deels gevolg van stikstof en corona en deels van het veranderende productaanbod. De straatbaksteen wist zich te verheugen in de warme belangstelling van consumenten voor de esthetische kwaliteit van hun buitenruimte. In 2020 groeide de markt voor keramische dakpannen verder met een zwaarder accent van de onderhoudsmarkt. Op de Nederlandse markt voor keramische wand- en vloertegel trad na de zomer een sterk herstel in.

KNB

KNB is de brancheorganisatie voor de Nederlandse keramische industrie. Zij verenigt nationale en multinationale ondernemingen die in Nederland op industriële wijze klei omzetten in gebakken producten zoals voor toepassing aan, in, op, naast of onder gebouwen. KNB behartigt de collectieve belangen van deze ondernemingen op het gebied van energie, milieu, klimaat, grondstoffen, normering, vakopleiding en arbeidsomstandigheden. Specifiek voor de baksteenindustrie verzorgt KNB kennisoverdracht naar de beroepspraktijk en het onderwijs en vertegenwoordigt zij de sector bij het arbeidsvoorwaardenoverleg met de vakbonden.

De bouwkeramische industrie heeft een omzet van ca. 558 miljoen Euro (2020) en biedt een directe werkgelegenheid aan meer dan 2.500 personen.

7 maanden geleden

Wedstrijd Metselen voor de Lens

‘Metselen voor de Lens’. Met deze foto/video-wedstrijd nodigt branchekoepel Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek (KNB) vmbo-leerlingen en hun docenten bouwtechniek uit om het metselonderwijs op wervende wijze in beeld te brengen. De winnende inzendingen worden de komende jaren gebruikt als promotiemiddel voor nieuw metseltalent.

Sinds 1953 organiseert de Nederlandse baksteenindustrie via KNB ononderbroken het NK Metselen om de Zilveren Troffel. Doel is promotie van het metselvak en het bevorderen van de instroom naar het vmbo metselonderwijs. Corona dwarsboomt dit jaar een fysiek kampioenschap. Met behoud van het doel van de wedstrijd organiseert KNB daarom een alternatief: een film- en fotowedstrijd voor vmbo-bouwleerlingen onder het motto Metselen voor de Lens.

De inzendingen worden beoordeeld door professionals uit de beroepspraktijk, het onderwijs en de communicatie. Juryvoorzitter Ewald van Hal: “De opdracht is even uitdagend als praktisch: mooie beelden van het metselvak om jongeren te verleiden de allerleukste opleiding te nemen’’. Mede-jurylid Henk van Ginkel, regio coördinator van Platform BWI, deelt dit enthousiasme: “Maak de beelden zo wervend mogelijk, de komende jaren hebben we heel veel nieuw metseltalent nodig’’.

De vlogs, video’s, clips en foto’s worden beoordeeld op de beeldende kracht, verhaallijn, creativiteit en natuurlijk de originaliteit. Per categorie (foto en film) is er een eerste plek te verdienen. De winnaars kunnen een experience arrangement met hun groep winnen. Eervoller is dat zij hun inzending de komende jaren in heel het land kunnen tegenkomen als promotie van het metselvak.

Meer informatie en meedoen? Klik op www.metselwedstrijden.nl

Over KNB

De in branchevereniging Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek (KNB) samenwerkende fabrikanten produceren metsel- en straatbaksteen, keramische dakpannen en gebakken wand- en vloertegels. KNB behartigt voor deze ondernemingen de collectieve belangen op het gebied van energie, milieu, klimaat, grondstoffen, normering, vakopleiding en arbeidsomstandigheden.

De bouwkeramische industrie heeft een directe omzet van ca. 535 miljoen Euro, een daaraan toe te rekenen omzet van ca. 900 miljoen Euro (2020), en biedt een directe werkgelegenheid aan ruim 2.500 personen.

9 maanden geleden

KNB: Nationale CO2-heffing verzwakt Hollandse baksteen

De door het kabinet voorgestelde nationale CO2-heffing kan door de industrie van bouwkeramiek niet worden ontlopen. Voor het maken van oer-Hollandse bakstenen, keramische dakpannen en gebakken tegels is bijvoorbeeld gas nodig vanwege het bakproces. Wereldwijd zijn er nog altijd geen alternatieven voor handen. “Het voortbestaan van de Nederlandse sector is daardoor in gevaar”, zegt Ewald van Hal, directeur van branchekoepel KNB. Komende week behandelt de Tweede Kamer het Belastingplan 2021 waarin de nieuwe CO2-heffing is opgenomen.

De Tweede Kamer buigt zich volgende week over de kabinetsplannen. De nieuwe heffing moet de energie-intensieve industrie prikkelen tot investeringen in verdere verduurzaming in Nederland. KNB: "De familiebedrijven in de sector doen hier al buitengewoon veel aan. Maar ze kunnen de heffing desondanks niet ontlopen, doordat fossiel gas voor de productieprocessen van bouwkeramiek, nog altijd onontbeerlijk is. Hierdoor zorgt de heffing, waarvan het klimaatdoel gedeeld wordt door de sector, onbedoeld voor een strop om de nek van de sector."

Maatschappelijke behoefte

"Een CO2-heffing zal de maatschappelijke behoefte aan bakstenen en dakpannen niet verminderen, maar het geringe aantal Nederlandse (familie-) fabrikanten in deze sector wel ernstig verzwakken." Branchekoepel KNB voorziet een verschuiving van productie naar buurlanden en een toename van de import na 2030. Daarmee wordt het klimaatdoel van de heffing niet gediend, omdat over de grens productie plaatsvindt met ook andere fossiele brandstoffen dan het relatief schone aardgas.

Familiebedrijven met volledig circulair en duurzaam product

De bouwkeramische industrie telt bijna 40 fabrieken, overwegend familiebedrijven in het dorp of de provincie. Deze midden -en klein bedrijven (MKB) leveren producten die Nederland letterlijk gezicht geven. In 90% van de gevels van Nederlandse woningen zit baksteen, op ruim 50% van de hellende daken liggen keramische dakpannen en het aantal vierkante meters straatbaksteen in ons land is letterlijk oneindig. De belangrijkste grondstof (klei) komt lokaal uit de Nederlandse rivieren en wordt door de natuur zelf aangevuld. De producten zijn volledig circulair en gaan eeuwenlang mee.

Brandstof is ook grondstof

Voor de productie van bouwkeramiek is aardgas of een andere fossiele brandstof essentieel. Wereldwijd ontbreekt nog altijd een fundamenteel alternatief voor het gas. KNB: "De sector kán het gebruik van fossiele brandstof dus helaas niet stoppen, en zeker niet voor 2030, de einddatum van de heffing." De keramische industrie neemt deel aan het Europese CO2-emissiehandelsysteem ETS en bepleit een Europese aanpak om het internationaal speelveld gelijk te houden. Een nationale heffing roomt de Nederlandse bedrijfstak het geld af dat anders voor fundamenteel onderzoek naar slimme proces- en productinnovaties zou kunnen worden gebruikt.

Concurrent zit om de hoek over de grens

"De heffing levert per saldo een slecht perspectief op voor deze industrietak. De fabrieken staan ook nog eens grotendeels in sociaaleconomisch zwakkere (grens)regio’s, met concurrenten soms op enkele kilometers aan de andere kant van de grens, waar overigens ook al heel anders wordt aangekeken tegen de toepassing van aardgas", volgens KNB. 

Kabinet heeft vertrouwen in overkomelijkheid

Ondanks deze feitelijkheden heeft het Kabinet er volgens een recente Kamerbrief vertrouwen in dat voor de keramische industrie de gevraagde transitie niet onoverkomelijk zal zijn. Deze redenatie geeft de sector geen goed gevoel. ‘’Een gebrek aan handelingsperspectief voor onze industrie kan niet worden bestraft met een niet te ontlopen heffing’’, aldus KNB-directeur Ewald van Hal.

Bouwkeramische industrie

De in branchevereniging Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek (KNB) samenwerkende ondernemers produceren metsel- en straatbaksteen, keramische dakpannen en gebakken wand- en vloertegels. KNB behartigt voor deze ondernemingen de collectieve belangen op het gebied van energie, milieu, klimaat, grondstoffen, normering, vakopleiding en arbeidsomstandigheden.

De bouwkeramische industrie heeft een directe omzet van ca. 535 miljoen Euro, een daaraan toe te rekenen omzet van ca. 900 miljoen Euro (2019), en biedt een directe werkgelegenheid aan ruim 2.500 personen. De industrie gebruikt jaarlijks 200 mln m3 aardgas en emitteert 500.000 ton CO2.

1 jaar geleden

Straatbaksteen voor een levenslang hergebruik

Straatbaksteen, prima passend bij opgave tot verduurzaming

STRAATBAKSTEEN VOOR LEVENSLANG HERGEBRUIK

Uit onderzoek door adviesbureau CE Delft blijkt, dat ongeveer 90 % van alle toegepaste straatbaksteen meerdere malen wordt hergebruikt. De levensduur is daardoor bijzonder lang, gemiddeld zo’n 135 jaar. De grote mate van hergebruik bevestigt het circulaire karakter van de gebakken straatklinker. De lange levensduur maakt straatbaksteen prima passend bij de maatschappelijke opgave tot verduurzaming van de bebouwde omgeving.

Het onafhankelijke adviesbureau CE Delft deed onderzoek naar de mate van hergebruik en de levensduur van de gebakken straatklinker. Uit de studie blijkt de straatbaksteen meerdere malen te worden hergebruikt en daardoor een zeer lange levensduur te hebben. 

Het hergebruik door gemeenten, de grootste afnemers, wordt door de onderzoekers geraamd op ruim 80%. Wordt hergebruik door de particulier na gebruik door gemeenten meegenomen in de berekening, dan komt het hergebruik zelfs uit op circa 90%. De onderzoekers ramen de gemiddelde levensduur op circa 135 jaar.

CE Delft verrichtte het onderzoek in opdracht van branchevereniging KNB. Deze geeft met dit soort onderzoeken invulling aan de duurzaamheidsagenda van de sector. Deze agenda ondersteunt fabrikanten in hun streven om een duurzame samenleving dichterbij te brengen.

Bevestiging

In 2009 bleek uit onderzoek door Royal Haskoning dat de gemiddelde levensduur van straatbakstenen ongeveer 125 jaar is. Het totale hergebruik bedroeg toen eveneens circa 90%. Het nieuwe onderzoek bevestigt de resultaten uit dit eerdere onderzoek.

Lage MKI-waarde

De lange levensduur van straatbaksteen en het hernieuwbare karakter van de primaire grondstof rivierklei maken de straatbaksteen tot een duurzame keuze. Dit, tezamen met de succesvolle besparing door fabrikanten op het energiegebruik per eenheid product resulteert in een lage MilieuKostenIndicator (MKI-waarde) voor de straatbaksteen. KNB verwacht dat deze MKI op termijn nog verder zal dalen als de sector er in slaagt om over te stappen naar duurzame alternatieven voor aardgas. Een haalbaarheidsonderzoek hiernaar werd in 2019 gestart.

KNB

De in branchevereniging Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek (KNB) samenwerkende fabrikanten van gebakken bouwproducten produceren metsel- en straatbaksteen, keramische dakpannen en gebakken tegels. 

KNB behartigt voor deze ondernemingen de collectieve belangen op het gebied van energie, milieu, klimaat, grondstoffen, normering, vakopleiding en arbeidsomstandigheden. De sector heeft een omzet van ca. 535 miljoen Euro (2019) en biedt directe werkgelegenheid aan ruim 2.500 personen. Zie ook de website van KNB: https://www.knb-keramiek.nl/

1 jaar geleden

Herziening ETS-Richtsnoer indirecte kostencompensatie benadeelt MKB

De Europese Commissie staat op het punt het MKB te benadelen. Daar zal sprake van zijn als de Commissie op 21 september a.s. de goedkeuring afrondt van de nieuwe ETS State Aid Guidelines. Deze sluiten de keramische tegelindustrie uit van een groep van 8 industriële sectoren die in aanmerking komt voor compensatie van de door energiebedrijven doorberekende koolstofkosten. Wordt het ETS-Richtsnoer toch goedgekeurd dan is dat gebaseerd op een methodologie die er geen rekening mee houdt dat hogere kosten door decarbonisatie niet altijd worden gecompenseerd door lagere arbeidskosten. Arbeidsintensieve sectoren, zoals de keramische tegelindustrie, zijn vooral in het MKB te vinden en zullen door een goedkeuringsbesluit worden benadeeld.

Het besluit van de Europese Commissie om keramische tegels niet op te nemen in de nieuwe lijst van sectoren die zijn blootgesteld aan zgn. indirecte koolstofkosten, leidt tot hogere kosten voor de keramische tegelindustrie op een moment dat het zich gesteld ziet voor een ingewikkelde opgave tot verduurzaming. Deze opgave vloeit voor Nederland voort uit het nationale Klimaatakkoord maar ook uit de Europese Green Deal.

Een van de manieren om de klimaatdoelstellingen te halen is elektrificatie. Dat vraagt doorbraaktechnologie maar ook fiscale incentives, gereguleerd door het ETS-Richtsnoer voor staatssteun om de extra kosten tijdens de overgang naar koolstofarme elektriciteit te compenseren.

Op dit moment neemt de Nederlandse keramische industrie deel aan het Europese emissiehandelsysteem ETS en krijgt in 2021 daarbovenop te maken met een nationale CO2-heffing. Dit zet de werkgelegenheid in deze MKB-industrie onder grote druk. Doorbraak-technologie ontbreekt en een passende infrastructuur voor duurzame alternatieven voor aardgas is voor deze bedrijven niet eerder dan aan het eind van dit decennium te verwachten.

Tijdens een openbare consulatie werd door de Europees keramische koepel Cerame-Unie aan de Europese Commissie een onafhankelijk PwC-onderzoek gepresenteerd. Daarin staat te lezen dat juist de keramische tegelindustrie een sector is die aan internationale handel is blootgesteld. Handelsintensiteit is een van de twee belangrijkste indicatoren om de blootstelling aan "koolstoflekkage" te bepalen, naast de CO2-intensiteit.

De tweede indicator, de CO2-intensiteit, wordt berekend door koolstofkosten te vergelijken met winsten en arbeidskosten, samengevoegd tot één economische en door Eurostat herkenbare indicator: bruto toegevoegde waarde. Juist deze rekenwijze benadeelt het MKB dat uit de aard veel arbeidsintensiever is dan het grootbedrijf. Extra kosten door ETS zijn niet te compenseren met minder banen.

Gevolg is dat de keramische tegelindustrie uitsluitend op grond van de gekozen methodologie niet wordt gecompenseerd hoewel het materieel wel voldoet aan de gestelde eisen. Daarmee wordt deze industrie niet alleen benadeeld doordat het is zoals het is, wordt het ongelijk behandeld in vergelijking met gelijke gevallen in het grootbedrijf maar wordt het ook op achterstand gezet jegens concurrerende materiaal-sectoren.

De ETS-Richtlijn voorziet in de mogelijkheid om ongewenste effecten voor deze specifieke gevallen te corrigeren door middel van 'kwalitatieve beoordelingen'. Anders dan de gangbare praktijk, heeft de Europese Commissie tot heden echter zonder deugdelijke motivering geweigerd een dergelijke kwalitatieve beoordeling uit te voeren in het kader van het ETS-Richtsnoer voor staatssteun.

Evenmin heeft de Commissie tijdens de voorbereidingen de analyse of "sectorfiches" bekend willen maken die door de adviseur van de Commissie zijn ontwikkeld. Daarmee is het de keramische tegelindustrie niet mogelijk om op de gemaakte analyse (ander) commentaar te leveren of deze op feitelijke juistheid te verifiëren. Deze werkwijze wordt zeer ongewenst geacht.

In navolging van Cerame-Unie doet ook KNB een dringende oproep aan de Europese Commissie om de impact van klimaatbeleid niet langer uitsluitend te beoordelen aan de hand van een vergelijking van koolstofkosten met arbeidskosten. Het bestraft industrieën die meer arbeidsintensief zijn, doorgaans MKB-sectoren zoals de keramische tegelindustrie.

KNB

Branchevereniging Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek (KNB) organiseert fabrikanten van gebakken bouwproducten zoals metsel- en straatbaksteen, keramische dakpannen en gebakken wand- en vloertegels. De sector heeft een omzet van ca. 535 miljoen Euro (2019) en biedt directe werkgelegenheid aan ruim 2.500 personen. Zie ook de website van KNB: https://www.knb-keramiek.nl/

Cerame-Unie

Cerame Unie is in Brussel gevestigd en behartigt de belangen van de Europese keramische industrie in alle subsectoren: baksteen, gebakken dakpannen, keramische wand- en vloertegels, gresbuizen, vuurvast, sanitair aardewerk, servies, geëxpandeerde korrels. Het omvat toonaangevende bedrijven die producten met toegevoegde waarde maken door minerale grondstoffen om te zetten in duurzame, functionele en innovatieve producten. De Europese keramische industrie biedt in 30 landen werk aan meer dan 200.000 personen en kent een omzet van 46 mrd. Euro. De sector bestaat voor 80% uit MKB-bedrijven.  Zie ook de website van Cerame-Unie: http://cerameunie.eu/ceramic-industry/

1 jaar geleden