Dividend supermarkten stijgt 123% tijdens pandemie maar arbeidsters in ketens uitgebuit

3 maanden geleden Economie

Dit is een origineel bericht van
Oxfam Novib

Dividend supermarkten stijgt 123% tijdens pandemie maar arbeidsters in ketens uitgebuit

Den Haag, 22 juni. Acht grote beursgenoteerde supermarkten uit Nederland, het VK en de VS , zoals Ahold Delhaize, Tesco en Walmart verhoogden hun bonussen voor bestuurders en dividenduitkeringen met 123 procent - van ongeveer $ 10 miljard naar $ 22,3 miljard - tijdens de eerste acht maanden van de coronapandemie . Dit blijkt uit nieuw onderzoek van Oxfam Novib, dat vandaag gepubliceerd wordt .

Bijna geen enkele supermarkt rapporteerde dat zij tijdens de pandemie enige substantiële corona-gerelateerde financiële steun hebben geboden aan de arbeiders en boeren, werkzaam in hun buitenlandse toeleveringsketens. Met name vrouwelijke arbeiders in deze toeleveringsketens staan bloot aan systematische uitbuiting. Oxfam beoordeelde in haar rapport de volgende beursgenoteerde supermarkten: Ahold Delhaize uit Nederland; Morrisons, Sainsbury’s en Tesco uit het VK; Albertsons, Costco, Kroger en Walmart uit de VS; en de niet-beursgenoteerde supermarkten uit Duitsland – Aldi Noord, Aldi Zuid, Lidl, Edeka en Rewe – en uit Nederland, Jumbo en PLUS.

Anouk Franck, beleidsadviseur Oxfam Novib: "Terwijl wereldwijd honderdduizenden mensen hun baan verloren en veel bedrijven failliet gingen door de pandemie, zagen de supermarkten hun omzet alleen maar stijgen. Dit kwam vooral ten goede aan de aandeelhouders, bestuursvoorzitters en eigenaren van de supermarkten. De arbeiders in hun toeleveringsketens daarentegen vingen de klappen op van de coronapandemie.”

Het nieuwe Oxfam-rapport Not in this Together berekende dat tijdens de pandemie de onderzochte beursgenoteerde supermarkten 98 procent van hun nettowinsten uitkeerden aan eigenaren en aandeelhouders. Zij gaven ongeveer $11,3 miljard uit aan corona-gerelateerde beschermingsmaatregelen, o.a. om hun eigen winkels veilig te maken, meer winkelpersoneel aan te nemen en hun eigen personeel bonussen te betalen. De beurswaarde van de beursgenoteerde supermarkten steeg met $101 miljard (tussen maart en december 2020) vergeleken met een stijging van $75 miljard in 2019. Ook de niet-beursgenoteerde supermarkten in Duitsland en Nederland, zoals Aldi, Lidl, Jumbo en PLUS profiteerden enorm in deze periode maar doordat de meeste van hen geen complete financiële rapportages publiceren is niet altijd met zekerheid vast te stellen wie daarvan precies profiteerden.

De CEO van Ahold Delhaize, het moederbedrijf van Albert Heijn, ontving in corona-jaar 2020 een totale beloning van 6 miljoen euro, 1,6 miljoen meer dan het jaar ervoor. Tegelijkertijd zagen de familie Albrecht, de eigenaren van Aldi, en Dieter Schwarz, de eigenaar van Lidl, tijdens corona hun vermogen groeien met respectievelijk 37% en 30% in minder dan een jaar. Uit het rapport van Oxfam wordt ook duidelijk dat uitbuiting en discriminatie van arbeiders en producenten in hun toeleveringsketens alomtegenwoordig en stelselmatig blijft. Vrouwelijke arbeiders blijken extra kwetsbaar, ook tijdens deze pandemie.

Geen van de onderzochte supermarkten publiceerde een actieplan of expliciete doelstellingen om de positie van vrouwen in hun toeleveringsketens te verbeteren. Slechts twee supermarkten, het Britse Tesco en het Duitse Rewe, hebben wel een beleid op vrouwenrechten en zetten daarmee stappen om dit aan te pakken. Aldi en Lidl hebben zo’n beleid wel aangekondigd, maar hebben tot op heden niets gepubliceerd.

Tijdens intensieve gesprekken met Oxfam Novib in de afgelopen weken gaf Jumbo aan bereid te zijn om vóór dinsdag 22 juni 2021 een verklaring te publiceren waarin Jumbo aangeeft hoe zij de positie van vrouwen in haar ketens gaat verbeteren. Hiermee is Jumbo de eerste Nederlandse supermarkt die bereid is echt actie te ondernemen om vrouwenrechten in hun productieketens te verbeteren. Jumbo zegt onder andere toe om:

  • Het mensenrechtenbeleid van de onderneming te verdiepen om vrouwenrechten daarin te borgen;
  • Een actieplan te ontwikkelen met daarin concrete acties ter ondersteuning van vrouwenrechten in productieketens, inclusie het verbeteren van hun lage lonen;
  • Meer onderzoek en transparantie te bieden over de impact van het handelen van het bedrijf in haar productieketens.

‘Arbeidsters in de toeleveringsketens van supermarkten hebben nog steeds te maken met armoede, uitbuiting en discriminatie. De toeleveringsketens van supermarkten houden deze menselijke ellende in stand, terwijl de meeste supermarkten zelf de ogen hiervoor sluiten. Daar telt alleen de hoogte van de winst die de pandemie oplevert. Het is positief dat Jumbo als eerste Nederlandse supermarkt bereid is om belangrijke stappen te ondernemen om ervoor te zorgen dat vrouwenrechten worden gerespecteerd. Albert Heijn, Aldi, Lidl en PLUS moeten nu snel volgen.’’, zo stelt Franck.

De arbeiders en boeren die hun verhaal met Oxfam deelden verdienen geen leefbaar inkomen of loon. Sommigen van hen verdienden niet eens een maandelijks minimumloon. Vrouwen hebben meestal de laagstbetaalde, laagst geschoolde en onzekere banen. Door deze structurele discriminatie, en door de extra zorgtaken tijdens corona, zijn vrouwen extra kwetsbaar voor de gevolgen van de corona-crisis. Om leefbare lonen te betalen, voor bijvoorbeeld de arbeiders in de grootste koffieproducerende staat van Brazilië, is minder dan 1 procent nodig van de dividenduitkeringen aan aandeelhouders in 2020.

Voor het Oxfam-rapport is nieuw onderzoek gedaan naar de omstandigheden van arbeiders in belangrijke wereldwijde productielocaties zoals die van koffie in Brazilië, basmatirijst in Pakistan en wijn in Zuid-Afrika. Eerder Oxfam-onderzoek naar de productie van Assam-thee in India en de productie van zeevruchten zoals garnalen, in Thailand, is geactualiseerd.

Vandaag lanceert Oxfam Novib ook een SMS-protestactie met als doel Albert Heijn, Aldi, Lidl en PLUS te bewegen tot verandering. Door het versturen van een SMS kunnen mensen hun supermarkt laten weten dat zij uitbuiting van vrouwen die ons eten produceren, niet accepteren. Bij elke SMS rinkelt de telefoon van de gekozen supermarkt met de tekst: Samen eisen we uitbuitingsvrije boodschappen. Hoe meer mensen meedoen, hoe duidelijker de boodschap!

Anouk Franck, beleidsadviseur Oxfam Novib, is beschikbaar voor interviews. Contact Jules van Os, Oxfam Novib persvoorlichting 0651573683. Het Oxfam-rapport Not in This Together is bijgesloten. Het rapport is onderdeel van de internationale Oxfam Behind the Barcodes campagne om zo o.m. de vijf grootste Nederlandse supermarktketens aan te sporen tot verbeteringen op o.m. transparantie, leefbaar loon, vrouwenrechten en arbeidsomstandigheden van kleinschalige boeren en arbeiders in hun toeleveringsketens in ontwikkelingslanden. De Oxfam Behind the Barcodes campagne is in 2018 is gestart en beoordeelt 16 supermarkten wereldwijd.
Oxfam Novib
plaats:
Den Haag
website:
https://www.oxfamnovib.nl

Andere persberichten van deze organisatie

Oxfam: Mogelijk tekort van $ 75 miljard aan klimaatfinanciering voor armere landen

Oxfam: Mogelijk tekort van $ 75 miljard aan klimaatfinanciering voor armere landen.

 Den Haag, 20 september. Armere landen krijgen  te maken met een tekort van naar schatting $ 75 miljard aan klimaatfinanciering doordat rijke landen hun beloftes niet na komen. In 2009 is door rijke landen toegezegd om jaarlijks $ 100 miljard voor de jaren 2020 tot 2025 beschikbaar te stellen aan armere landen om de effecten van klimaatverandering tegen te gaan. Dit blijkt vandaag uit de nieuwe analyse die Oxfam Novib publiceert op de eerste dag van informele klimaatbesprekingen die tijdens de Algemene Vergadering van de VN plaatsvinden. De besprekingen markeren een belangrijk moment om de doelstellingen aan te scherpen in aanloop naar de belangrijke COP26 VN-klimaattop in Glasgow later dit jaar in november.

 Op vrijdag publiceerde de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) nieuwe gegevens waaruit blijkt dat de ontwikkelde landen in 2019 slechts $80 miljard aan klimaatfinanciering leverden. Op basis van de huidige toezeggingen becijfert Oxfam dat de rijke landen het toegezegde doel van $ 100 miljard per jaar ook de komende jaren niet gaan halen. Pas in 2025 gaat mogelijk een bedrag van $ 93 tot $ 95 miljard per jaar bereikt worden. Dit is vijf jaar nadat het doel van $ 100 miljard bereikt had moeten worden. Dit betekent dat klimaat-kwetsbare landen $ 68 tot $ 75 miljard mislopen in de zes jaar dat het jaarlijkse doel van $ 100 miljard niet wordt gehaald.

Wereldwijd was 2020 het warmste jaar ooit gemeten, met 98,4 miljoen mensen die werden getroffen door overstromingen, stormen en andere klimaat gerelateerde rampen met een economisch verlies van ten minste $ 171 miljard.  De Economische verliezen door klimaatverandering van de G7 naties samen zullen tegen 2050 jaarlijks het dubbele zijn als die van de coronapandemie, en toch wordt klimaatverandering nog steeds niet met dezelfde urgentie aangepakt. In 2020 hebben de EU, het VK, de VS, Canada, Australië en Japan meer dan 14 biljoen dollar uitgegeven aan fiscale herstelpakketten tijdens de coronapandemie. Dit staat gelijk aan 143 keer het behalen van de doelen voor klimaatfinanciering. Ook de totale wereldwijde militaire uitgaven stegen sinds 2019 met, $ 51 miljard tot iets minder dan $ 2 biljoen - bijna 20 keer meer dan de doelstelling voor klimaatfinanciering.

Sommige landen, waaronder de VS, Canada en Duitsland, hebben hun toezeggingen de afgelopen maanden verhoogd. Op de G7-top in juni herhaalden US, Canada en Duitsland hun toezegging om de kloof te verkleinen, maar Frankrijk, Australië en Japan slaagden er niet in hun steun boven het huidige niveau uit te breiden, Nederland heeft, net als meerdere andere landen nog geen nieuwe toezeggingen gedaan over klimaatfinanciering, dit zal uit onderhandeld worden in een nieuw regeerakkoord.

Hilde Stroot, klimaatexpert Oxfam Novib: “Rijke landen moeten hun toezeggingen nakomen. De Nederlandse regering heeft geen tijd te verliezen in aanloop van deze belangrijke klimaattop, en moet zo snel mogelijk over de brug komen met haar toezeggingen” 

Oxfam maakt zich ook ernstig zorgen over de manier waarop rijke landen momenteel klimaatfinanciering inzetten en hoe ze erover rapporteren:

• Terwijl de VN, Oxfam en anderen hebben opgeroepen om de helft van de klimaatfinanciering te besteden aan aanpassing, wordt geschat dat in 2025 slechts ongeveer een kwart ($26 tot 27 miljard) van de klimaatfinanciering ook daadwerkelijk wordt besteed aan het helpen van ontwikkelingslanden om zich aan te passen aan de verslechterende klimaateffecten.

• In 2019 werd 70 procent van de publieke klimaatfinanciering verstrekt in de vorm van leningen in plaats van giften. Dit zal naar verwachting doorgaan tot 2025, waardoor ontwikkelingslanden zich nog meer in de schulden moeten steken. Het betekent ook dat een groot deel van de kosten voor klimaatfinanciering uiteindelijk door de kwetsbare landen zelf zal moeten worden opgehoest omdat zij de leningen moeten terugbetalen.

Klimaatfinanciering is een van de drie belangrijke pijlers van het Parijse Klimaatakkoord en van vitaal belang voor de wereldwijde inspanningen om de klimaatcrisis en de gevolgen ervan aan te pakken

Ontwikkelingslanden hebben de beloofde steun nodig om de overgang naar schone energie te maken en zich aan te passen aan de stijgende temperatuur. Veel ontwikkelingslanden worden nu al gedwongen grote bedragen van hun overheidsfinanciën te besteden aan de bestrijding van klimaatverandering en lopen onevenredige risico's. Bijvoorbeeld:

• Arme gezinnen op het platteland van Bangladesh besteden gezamenlijk bijna $ 2 miljard per jaar aan het voorkomen van klimaat gerelateerde rampen of het herstellen van schade veroorzaakt door klimaatverandering - twee keer zoveel als de overheid en meer dan 12 keer het bedrag dat Bangladesh ontvangt aan multilaterale internationale klimaatfinanciering. De gemiddelde persoon in Bangladesh produceert 24 keer minder CO2 dan de gemiddelde persoon in de VS.

• . Door de stijgende temperatuur heeft Madagaskar te maken met de ergste droogte in 40 jaar. Meer dan een miljoen mensen in de Grand Sud regio worden geconfronteerd met voedselschaarste. Madagaskar droeg 0,01 procent bij aan alle kooldioxide die tussen 1933 en 2019 wereldwijd werd uitgestoten.

Hilde Stroot, klimaatexpert Oxfam Novib: “De pandemie toont aan dat landen bereid zijn snel biljoenen dollars in te zetten bij een noodsituatie maar het is en blijft ook een politieke keuze. Dit is ook een noodsituatie, een klimaatnoodsituatie Er voltrekt zich een wereldwijde ramp die dezelfde daadkracht en urgentie vereist. Miljoenen mensen, van Senegal tot Guatemala, hebben hun huizen, inkomen of familie verloren door extreme droogte of overstromingen, veroorzaakt door een klimaatcrisis waar zij weinig tot niets aan hebben bijgedragen. Voor het slagen van de klimaattop moeten rijke landen de klimaatcrisis aanpakken én hun beloftes nakomen en hun bijdrage aan klimaatfinanciering nu verhogen.”

Volgens het Milieuprogramma van de VN kunnen de jaarlijkse aanpassingskosten in ontwikkelingslanden oplopen tot 300 miljard dollar per jaar in 2030 en tot 500 miljard dollar in 2050.

Met de COP26 VN-klimaatbesprekingen in Glasgow in aankomst, roept Oxfam rijke landen dringend op om hun toezeggingen voor klimaatfinanciering te verhogen. Minstens 50 procent van de klimaatfinanciering moet worden besteed aan adaptatie.

4 dagen geleden

Oxfam Novib start klimaatcampagne: Sta op en loop mee voor klimaatrechtvaardigheid

Den Haag,16 september. Terwijl mensen wereldwijd worstelen met de gevolgen van klimaatverandering en steeds luider hun stem laten horen voor actie tegen klimaatverandering, lijken politici en grootvervuilers doof voor hun oproep. Ondertussen wordt de klimaatcrisis steeds nijpender en betalen de kwetsbaarste mensen in ontwikkelingslanden nu al de prijs. Daarom start Oxfam Novib vandaag haar nieuwe klimaatcampagne in aanloop naar de VN-klimaattop in Glasgow met de eis: politici en grootvervuilers moeten nu lef tonen en hun verantwoordelijkheid nemen om aan de bak te gaan en echt werk te maken van de klimaatcrisis.

Wereldwijd zijn de gevaren van de klimaatcrisis steeds zichtbaarder. Nederland had vorig jaar zomer te maken met ernstige watertekorten en tijdens deze zomer overstroomden in Limburg de rivieren en zorgden voor een miljoenenschade. In Azië, Afrika en Zuid-Amerika ervaren mensen al veel langer de verwoestende gevolgen van klimaatverandering. Oogsten mislukken door extreme droogte, terwijl bosbranden of juist grote overstromingen mensen hun huis uitjagen. Miljoenen mensen lijden honger en worden in hun bestaan bedreigd, terwijl zij het minst aan de klimaatcrisis hebben bijgedragen. En financiële reserves om zich te weren tegen extreem weer en mislukte oogsten hebben ze niet.

Terwijl veel Nederlanders hun afval scheiden, minder vliegen en kiezen voor een dagje zonder vlees, durven politici geen echte keuzes te maken en blijven vervuilende bedrijven winst boven mensen stellen. De levens van miljoenen mensen, en de toekomst van ons allemaal, staan op het spel. 

‘Het is onrechtvaardig dat mensen die het minst bijdragen aan klimaatverandering het hardst worden geraakt. Het is een voorbeeld en onderdeel van wereldwijde ongelijkheid. Dit is oneerlijk. We kennen allemaal de uitspraak: ‘Een beter milieu begint bij jezelf’. Dit is absoluut achterhaald. Natuurlijk kunnen we allemaal ons steentje bijdragen, maar uiteindelijk is grote, structurele verandering nodig. Een beter milieu begint bij politieke wil en concrete actie van grootvervuilers,’ zo stelt Marita Hutjes, klimaatexpert Oxfam Novib.

Begin november 2021 komen wereldleiders in Glasgow opnieuw bijeen tijdens de VN-klimaattop. Maar de tijd van praten is voorbij. Als onderdeel van de Klimaatcrisis Coalitie eist Oxfam Novib klimaatactie. Samen met onze supporters gaan we wereldwijd de straat op, virtueel én in het echt tijdens de Klimaatmars op zaterdag 6 november in Amsterdam.

Onze eisen

  • Nederland moet belofte klimaatsteun nakomen

Rijke landen hebben op de klimaattop van 2015 in Parijs beloofd om ontwikkelingslanden financieel te ondersteunen. Zo kunnen ook arme landen zich wapenen tegen klimaatverandering. Maar dan moeten die rijke landen zich wel aan die afspraken houden - en dat gebeurt lang niet altijd. Nederland levert tot nu toe onvoldoende steun en moet snel actie ondernemen om vanaf 2020 de beloofde klimaatsteun te bieden.

  • Het klimaatbeleid moet ambitieuzer 

Als we de stijging van de temperatuur kunnen beperken tot maximaal 1,5 graad kunnen we de gevolgen net aan, denken de meeste wetenschappers. Maar met de huidige afspraken over hoe landen het Parijs-akkoord willen naleven, stevenen we echter af op 3 graden opwarming. Met desastreuze gevolgen. Het Nederlandse en internationale klimaatbeleid moet ambitieuzer en streven naar maximaal 1,5 graden opwarming. 

  • Bedrijven moeten verantwoordelijkheid nemen

Bedrijven moeten bijdragen aan het beperken van klimaatverandering door minder CO2 uit te stoten. Overheden moeten deze ontwikkeling ondersteunen met strengere regels voor het bedrijfsleven om klimaatverandering te beperken. Het wordt de hoogste tijd dat de financiële sector de overgang van fossiele naar duurzame energie financiert.

Sta op en loop virtueel mee met de klimaatmars op www.oxfamnovib.nl/virtueleklimaatmars  

De Klimaatcrisis Coalitie is een samenwerkingsverband van Oxfam Novib, Fridays For Future, Greenpeace, Extinction Rebellion, FNV, Fossielvrij NL, Milieudefensie, Grootouders voor het Klimaat en Code Rood en wordt gesteund door tientallen andere organisaties.

 

1 week geleden

Alle landbouwgrond ter wereld mogelijk nodig voor bos om klimaatneutraal te zijn in 2050

Den Haag, 3 augustus. Als we uitsluitend door bosaanplant de koolstof-uitstoot van de wereld in 2050 naar ‘netto nul’ willen brengen, is tenminste 1,6 miljard hectare aan nieuw bos vereist. Dit is meer dan alle wereldwijd beschikbare landbouwgrond. Per minuut sterven er nu waarschijnlijk 11 personen door ernstige voedseltekorten en door klimaatverandering verdwijnt al vruchtbare landbouwgrond, zo waarschuwt Oxfam Novib in haar nieuwe rapport dat vandaag gepubliceerd wordt. 

Oxfams nieuwe klimaatrapport "Tightening the Net" stelt dat te veel regeringen en bedrijven zich verschuilen achter onmeetbare en onrealistische CO2 opslagplannen om zo te claimen dat hun koolstofuitstoot in 2050 ‘klimaatneutraal' zal zijn. Hiervoor zal veel land nodig zijn in ontwikkelingslanden. Tegelijkertijd stellen zij nu veel te weinig concrete en ambitieuze doelen voor 2030 voor, waardoor ​​desastreuze klimaatverandering realiteit kan worden. Er worden massaal nieuwe klimaatneutrale beloftes gedaan, maar die leunen veel te veel op het beplanten van enorme oppervlaktes met bomen om zo broeikasgassen uit de atmosfeer te verwijderen.

Om de opwarming van de aarde tot 1,5°C te beperken en onomkeerbare schade door klimaatverandering te voorkomen, moet de hele wereld de CO2-uitstoot tegen 2030 met 45 procent verminderen ten opzichte van het niveau uit 2010. De huidige plannen van landen om de uitstoot te verminderen leveren tegen 2030 slechts een reductie op van circa 1 procent van de wereldwijde uitstoot.

Marita Hutjes, klimaat expert van Oxfam Novib: “Overheden en bedrijven wedden op het verkeerde paard. Het klimaatneutraal maken van de wereld moet beginnen met een drastische reductie van fossiele brandstoffen en investeringen in schone energie. Koolstofopslag, door het herstel van bossen en bodems, moet onderdeel zijn van de strategie, maar het kan slechts een beperkte rol spelen, voor zover het de voedselzekerheid niet ondermijnt. Dus eerst reduceren en dan opslaan: dit is de volgorde die bedrijven en overheden nu moeten aanhouden.”

Door de klimaatcrisis gaat nu al wereldwijd landbouwgrond verloren. Dit leidt tot meer humanitaire crises, honger en migratie. Arme en kwetsbare mensen, met name boeren, boerinnen en inheemse volkeren, worden het eerst en het ergst getroffen. En het ondermijnt alle inspanningen, ook die van Oxfam, om ongelijkheid en armoede over de hele wereld aan te pakken.

“ Er zouden ruim 2 miljard voetbalvelden, of 5 keer de oppervlakte van India, nodig zijn als we de klimaatdoelstellingen uitsluitend met boomaanplant zouden willen realiseren. Zoveel land is simpelweg niet beschikbaar. En dit gaat leiden tot een toename van honger, landroof en mensenrechtenschendingen,” aldus Hutjes.

Oxfam meldde onlangs dat de wereldwijde voedselprijzen het afgelopen jaar met 40 procent zijn gestegen, zodat 20 miljoen meer mensen te maken kregen met zeer ernstige voedseltekorten. Het massaal planten van bomen op landbouwgrond kan ervoor zorgen dat de wereldwijde voedselprijzen tegen 2050 met 80 procent stijgen.

In de aanloop naar de VN-klimaattop in Glasgow in november hebben meer dan 120 landen, waaronder de twee grootste uitstoters ter wereld, de VS en China, beloofd om in 2050 'netto nul' uitstoot te bereiken. Maar de meeste van deze toezeggingen zijn vaag en worden niet ondersteund door meetbare plannen.

Een vijfde van de 2000 grootste beursgenoteerde bedrijven ter wereld heeft nu ook klimaatneutrale doelen gesteld, waarbij zij gebruik willen maken van CO2 verwijdering gebaseerd op het gebruik van land en natuur.

De klimaat neutrale plannen van vier van 's werelds grootste olie- en gasbedrijven BP, Eni, Shell en Total ― kunnen als gevolg hebben dat zij een gebied twaalf keer zo groot als Nederland nodig hebben voor de aanplant van bomen in 2050.  Als de wereldwijde energiesector vergelijkbare klimaatneutrale doelen zou hanteren, dan is er bijna een gebied zo groot als het Amazone-regenwoud nodig, oftewel een derde van alle landbouwgrond wereldwijd.

Hutjes: “Nog geen van deze oliebedrijven heeft beloofd hun eigen exploratie en productie van nieuwe olie- en gasvelden stop te zetten. Dit is wel de eerste essentiële stap die nodig is om de energietransitie wereldwijd serieus in gang te zetten.”

2 maanden geleden

Aantal mensen met catastrofaal tekort aan voedsel verzesvoudigd sinds begin pandemie

Den Haag, 9 juli. Per minuut sterven er wereldwijd waarschijnlijk 11 mensen door honger en ondervoeding. Dit is meer dan het mondiale sterftecijfer voor het coronavirus, waar de teller nu op circa zeven mensen per minuut staat, zo waarschuwt Oxfam Novib in haar nieuwe rapport vandaag.

 Uit het nieuwe Oxfam-rapport, ‘The Hunger Virus Multiplies’, wordt duidelijk dat conflicten zoals burgeroorlogen de belangrijkste oorzaak van honger blijven, ook sinds het begin van de pandemie. Meer dan een half miljoen mensen hebben nu te kampen met een catastrofaal tekort aan voedsel – een verzesvoudiging sinds 2020. In totaal kampen 155 miljoen mensen over de hele wereld nu met acute honger of erger - dat is 20 miljoen meer mensen dan vorig jaar. Ongeveer twee op de drie van deze mensen lijdt honger doordat hun land in oorlog is of geteisterd wordt door interne conflicten zoals burgeroorlogen.

Het rapport beschrijft ook de schokeffecten van economische veranderingen, verergerd door de pandemie en de effecten van de klimaatcrisis, die er voor zorgen dat tientallen miljoenen meer mensen te maken hebben met honger. Massale werkeloosheid en een ernstig verstoorde voedselproductie zorgen voor een stijging van 40 procent van de wereldwijde voedselprijzen - de hoogste stijging in meer dan tien jaar.

Oxfam Novib landbouwexpert Madelon Meijer: ‘Oorlog en conflicten zoals burgeroorlogen in Jemen en Ethiopië, in combinatie met de pandemie en een groeiende klimaatcrisis, zorgen ervoor dat honderdduizenden mensen te maken krijgen met honger. In plaats van de strijd aan te gaan met het coronavirus blijven tegenstanders elkaar bevechten en zijn miljoenen mensen slachtoffer. ‘ 

Ondanks de pandemie stegen de wereldwijde militaire uitgaven met $ 51 miljard – dat is zes keer het bedrag dat de VN nodig heeft om te voorkomen dat mensen honger lijden. Ondertussen zorgen conflicten en geweld voor het hoogste aantal binnenlandse ontheemden ooit, waardoor eind 2020 48 miljoen mensen hun huis zijn ontvlucht.

“Uithongering wordt nog steeds gebruikt als oorlogswapen, zodat burgers te maken hebben met voedsel- en watertekorten. Mensen kunnen niet veilig leven of voedsel kopen als hun markten worden gebombardeerd en gewassen en vee worden vernietigd.”

“De pandemie legt ook de diepe ongelijkheid in onze wereld bloot. Het vermogen van de 10 rijkste mensen is vorig jaar met $ 413 miljard toegenomen. Dit is 11 keer meer dan het bedrag dat volgens de VN nodig is voor alle humanitaire hulp.”

De honger is ook toegenomen in middeninkomenslanden zoals India, Zuid-Afrika en Brazilië – landen die ook door het coronavirus geteisterd worden.

• Brazilië: De lockdown dwong kleine bedrijven te sluiten en meer dan de helft van de werkende Brazilianen verloor hun baan. Extreme armoede is bijna verdrievoudigd, van 4,5% naar 12,8%, en bijna de helft van de bevolking – 116 miljoen – kampt met voedseltekorten. Minder dan de helft van de door de federale overheid beloofde financiële steun aan 38 miljoen Brazilianen is verstrekt, waardoor miljoenen mensen geen minimuminkomen hebben.

• India: de enorme toename van corona-besmettingen bedreigen de volksgezondheid en inkomens, vooral voor migrerende werknemers en boeren, die gedwongen werden hun oogsten op het veld te laten wegrotten. Meer dan 70% van de ondervraagde mensen in 12 staten heeft zijn dieet aangepast omdat zij niet genoeg inkomen hebben om voedsel te kopen. De sluiting van scholen zorgt ervoor dat 120 miljoen kinderen hun hoofdmaaltijd missen.

• Jemen: door blokkades, de burgeroorlog en brandstofcrisis zijn de basisvoedselprijzen sinds 2016 meer dan verdubbeld. De humanitaire hulp is gehalveerd, en de voedselhulp voor 5 miljoen mensen is verminderd. Het aantal mensen dat te maken krijgt met een catastrofaal tekort aan voedsel, zal in juli 2021 naar verwachting bijna verdrievoudigen tot 47.000.

• Sahel: Landen die het meest worden verscheurd door conflicten, zoals Burkina Faso, zagen de honger tussen 2019 en 2020 met meer dan 200 procent toenemen - van 687.000 naar 2,1 miljoen mensen. Het toenemende geweld in de centrale deel van de Sahel en rond het Tsjaadmeer dwong 5,3 miljoen mensen te vluchten. Door de klimaatcrisis verslechtert de situatie: overstromingen zijn sinds 2015 met 180% toegenomen, waardoor gewassen worden verwoest en de inkomens van 1,7 miljoen mensen onder druk staan.

• Zuid-Soedan: tien jaar na de onafhankelijkheid worden nu meer dan 100.000 mensen geconfronteerd met een catastrofaal gebrek aan voedsel. Aanhoudend geweld en overstromingen hebben de landbouw het afgelopen jaar ontwricht en 4,2 miljoen mensen zijn hun huizen ontvlucht.

‘Vooral vrouwen en meisjes worden getroffen, ze eten vaak als laatste en eten het minst. Ze staan ​​voor onmogelijke keuzes, zoals naar de markt gaan en het risico lopen fysiek of seksueel misbruikt te worden, of toekijken hoe hun families honger lijden.’

‘De internationale gemeenschap moet er alles aan doen om eerlijkere, meer veerkrachtige en duurzame voedselsystemen te creëren, en dit centraal stellen in de herstelplannen na de pandemie. In plaats van steeds te laat te reageren op acute honger, moeten de grondoorzaken nu eens serieus worden aangepakt, anders blijft het dweilen met de kraan open.’

Sinds het begin van de pandemie heeft Oxfam bijna 15 miljoen van 's werelds meest kwetsbare mensen bereikt met voedsel, financiële steun en schoon water, en met projecten om boeren te ondersteunen. Oxfam werkt samen met meer dan 694 partners in 68 landen.

3 maanden geleden

Jumbo, Lidl en AH pakken uitbuiting van arbeidsters in toeleveringsketens aan

Jumbo, Lidl en AH pakken uitbuiting van arbeidsters in toeleveringsketens aan

 Den Haag, 8 juli 2021. Nederlands 3 grootste supermarktketens Albert Heijn, Jumbo en Lidl publiceren voor het eerst toezeggingen om de uitbuiting van arbeidsters in hun toeleveringsketen serieus aan te pakken en gaan daarover jaarlijks publiceren. Deze toezeggingen volgen na duizenden protest sms-berichten aan supermarkten nadat Oxfam Novib haar rapport hierover lanceerde op 22 juni j.l. De beloftes van de drie Nederlandse supers zijn het nieuwste resultaat van de Oxfam Novib Behind the Barcodes campagne die in juni 2018 van start ging. Hierin worden de vijf grootste Nederlandse supermarkten, Albert Heijn, Jumbo, Aldi, Lidl en PLUS aangesproken op de slechte arbeidsomstandigheden van arbeiders en boeren in de toeleveringsketens in ontwikkelingslanden.

 “Na de publicatie van ons recente rapport Not in this Together zien we dat Oxfam Novib’s Behind the Barcodes campagne supermarkten opnieuw in beweging brengt op mensenrechten. Nog voordat dit rapport gepubliceerd werd deed Jumbo toezeggingen op vrouwenrechten, en daar komen nu Lidl en Albert Heijn bij. Deze toezeggingen zijn heel belangrijk, maar waar het uiteindelijk om gaat is dat de rechten van arbeidsters en boerinnen in ontwikkelingslanden gerespecteerd worden en dat zij genoeg verdienen om bijvoorbeeld hun kinderen naar school te kunnen sturen. Daarom gaan we bij Albert Heijn, Jumbo en Lidl nauwgezet volgen hoe de mooie woorden op papier in actie worden omgezet. Het wordt hoog tijd dat Aldi en PLUS dit ook gaan doen,” aldus Ioan Nemes, hoofd private sector werk bij Oxfam Novib.

Albert Heijn, Jumbo en Lidl erkennen hun verantwoordelijkheid om uitbuiting van vrouwen in hun ketens tegen te gaan. De supermarkten beginnen met het systematisch in kaart brengen van vrouwenrechtenschendingen in hun ketens en gaan daarover jaarlijks publiekelijk rapporteren. Albert Heijn, Jumbo en Lidl gaan minstens 1 onderzoek per jaar hierover publiceren. Daarbij zeggen zij toe specifiek te gaan kijken naar hoe vrouwelijke arbeiders in hun productieketens worden behandeld en of zij een loon verdienen waar ze fatsoenlijk van kunnen leven. Albert Heijn, Jumbo en Lidl erkennen dat zij hun verantwoordelijkheid moeten nemen voor vrouwenrechten, maar ook dat zij dit niet alleen kunnen garanderen. De drie supermarkten gaan daarom ook in gesprek met hun leveranciers en met lokale arbeidersters, boerinnen, vakbonden en vrouwenrechtenorganisaties over hoe vrouwenrechten beter gerespecteerd kunnen worden. Dit is een belangrijke eis van Oxfam Novib.

Ioan Nemes: “Dankzij de druk die onze supporters met hun protest sms-berichten hebben gezet op de Nederlandse supers, nemen de 3 grootste supermarkten van Nederland, die 67 procent van de markt in handen hebben, nu actie om de vrouwenrechten in hun productieketens te verbeteren. Dit is geweldig nieuws en anderen zoals Aldi en PLUS kunnen niet langer achterblijven. Onze campagne laat zien dat druk van buiten nodig blijft om grote bedrijven te laten veranderen.  Dit gaat niet vanzelf: niet door middel van vrijwilligheid en niet door verantwoordelijkheden door te schuiven naar certificeringen Om deze veranderingen duurzaam te maken, wordt het hoog tijd dat de Nederlandse overheid wetgeving invoert om ervoor te zorgen dat ieder bedrijf vrouwenrechten respecteert.”

Oxfam Novib’s Behind the Barcodes campagne heeft als doel de vijf grootste Nederlandse supermarktketens aan te sporen tot verbeteringen op o.m. transparantie, leefbaar loon, vrouwenrechten en arbeidsomstandigheden van kleinschalige boeren en arbeiders in hun toeleveringsketens in ontwikkelingslanden. De top 5 van Nederlandse supermarkten zijn in 2018 voor het eerst door Oxfam Novib gerangschikt en opnieuw in 2019 en 2020. Daaruit blijkt dat zij veel te weinig aandacht hebben voor deze thema’s. Uit het recente Behind the Barcodes rapport Not in this Together blijkt dat vooral vrouwelijke arbeiders te maken hebben met systematische uitbuiting terwijl de supermarkten miljarden euro’s omzetten en de winsten ten goede komen aan de aandeelhouders, eigenaren en directeuren. Vrouwen maken lange dagen maar verdienen nauwelijks genoeg om hun gezin te kunnen onderhouden. Ook zijn zij extra kwetsbaar voor de economische gevolgen van de coronacrisis, omdat zij al oververtegenwoordigd zijn in laagbetaalde, onzekere banen met slechte arbeidsvoorwaarden. Zo zijn de lonen van vrouwen structureel lager dan die van mannen.

 

3 maanden geleden

Pushbacks vluchtelingen aan Griekse grens zijn hardnekkig en wijdverspreid.

Pushbacks vluchtelingen aan Griekse grens zijn hardnekkig en wijdverspreid.

Den Haag, 17 juni. Sinds 2017 is er een toename van gerapporteerde pushbacks, variërend van honderden tot duizenden. Ondanks de toegenomen internationale druk en verontwaardiging blijven deze pushbacks, het opzettelijk terugsturen van vluchtelingen op zee en op land, aanhouden. De inzet hiervan is systematisch en degenen die zich hierover uitspreken, worden gecriminaliseerd. Zo blijkt uit de laatste update van het Lesbos Bulletin van de Griekse Vluchtelingenraad en Oxfam Novib dat vandaag gepubliceerd wordt.  

K, een jonge politieke vluchteling, ontvluchtte haar thuisland om vervolging en marteling te voorkomen, omdat ze haar politieke opvattingen uitte. In haar eigen woorden: ‘Wij zijn gevlucht om niet in de gevangenis te worden opgesloten, en gemarteld te worden. Ik wilde niet naar de gevangenis, want ik had niets verkeerds gedaan’. De Griekse autoriteiten lieten haar, toen zij werd aangehouden en asiel aanvroeg samen met andere mensen die Griekenland binnenkwamen, bijna een dag in de kou staan zonder voedsel of water. Terwijl ze wachtte, realiseerde zij zich dat ze teruggestuurd zou worden. Ze zei hoe systematisch het verliep: ‘Het is niet de eerste keer. Want ze doen het op een zeer georganiseerde manier.’

Deze getuigenis is een voorbeeld van, zo lijkt het, de systematische aanpak van pushbacks door de Griekse autoriteiten. De Griekse Ombudsman bevestigt de zich herhalende patronen van pushbacks, zowel aan de Griekse landgrens in Evros als op de Griekse eilanden in de Egeïsche Zee. Er wordt geen onderzoek gedaan naar deze pushbacks, zelfs niet naar gevallen met hard bewijs waaruit blijkt dat vluchtelingen contact opnemen met de Griekse autoriteiten vlak voordat ze naar Turkije worden uitgezet.

K. meldde dat de Griekse autoriteiten haar in een boot stopten, samen met 150 andere mensen uit landen als Syrië en Afghanistan, en hen achterlieten om door de Turkse autoriteiten te worden opgehaald of om te verdrinken. Dit is in strijd met internationale, Europese en Griekse wetgeving die bepaalt dat mensen een eerlijk asielproces moeten krijgen en nooit naar een ander land mogen worden teruggestuurd voordat een persoonlijk onderzoek van hun aanvraag heeft plaatsgevonden.

Elselijn Mulder, expert humanitaire hulp van Oxfam Novib: ‘Ondanks de toenemende nationale en internationale druk gaat Griekenland gewoon door met deze pushbacks, de EU doet niets. Dat moet stoppen. De EU moet ervoor zorgen dat alle lidstaten, inclusief Griekenland, de beschikking hebben over systemen die deze pushbacks echt kunnen onderzoeken. Deze systemen moeten onafhankelijk zijn, het mandaat hebben om bewijsmateriaal te onderzoeken, goed gefinancierd zijn zodat er verantwoording wordt afgelegd voor de schendingen van mensenrechten’.

Afgelopen mei sloten de Griekse autoriteiten het Kara Tepe-kamp op Lesbos en meer dan 500 kwetsbare asielzoekers werden overgebracht naar het tijdelijke Mavrovouni kamp ("Moria 2.0"), waar na de brand in Moria al duizenden vluchtelingen op elkaar gepakt zijn. Deze overdracht veroorzaakte een nieuwe verslechtering van de levensomstandigheden voor vluchtelingen op Lesbos. Ondanks temperaturen die deze zomermaanden meer dan 37°C kunnen bereiken, wonen de vluchtelingen in tenten zonder schaduw. De sanitaire voorzieningen zijn er slechter dan in het platgebrande Moria, waar honderd vluchtelingen al 1 toilet moesten delen.

Samen met de Griekse Vluchtelingenraad verbetert Oxfam Novib de situatie op Lesbos door vluchtelingen juridische bijstand aan te bieden, sociale en psychologische hulp voor kwetsbare vrouwen en kinderen, en deelt tandenborstels, kleding en babyspullen uit.

3 maanden geleden