Uniper wil compensatie kolenexit buiten Nederlandse rechter om

2 jaar geleden Binnenland

Dit is een origineel bericht van
TNI

Donderdag jl. liet het Duitse energiebedrijf Uniper weten een schadeclaim in te willen dienen bij een internationaal ISDS-arbitragehof vanwege de wet verbod kolen voor elektriciteitsproductie. Uniper laat weten de dagvaarding te hebben klaarliggen, in de hoop dat de Eerste Kamer vandaag zwicht voor de dreigende schadevergoeding, en de wet terugstuurt. Uniper kan naar schatting ongeveer 850 miljoen euro claimen van de Nederlandse overheid. Uniper heeft 1,7 miljard euro geïnvesteerd in de kolencentrale. Als de centrale in 2030 dicht moet, dan is ongeveer de helft van de investering afgeschreven. Als Uniper ook misgelopen winst claimt, kan het bedrag ook hoger worden.

De Eerste Kamer kan natuurlijk ook tot de conclusie komen dat het dat niet waard is en de wet terugsturen. De wetsbehandeling begint vanmiddag om 16:30 uur . Het ligt voor de hand dat deze dreiging op z’n minst een rol gaat spelen in de afwegingen. Maar dit zou bij de Eerste Kamerfracties gepolst kunnen worden!

Eerder dit jaar startte Handel Anders! i.s.m. anderen een campagne tegen ISDS, dat ook in handelsverdragen als CETA (EU-Canada) is opgenomen. De druk die bedrijven middels ISDS op overheidsbeleid kunnen uitoefenen heeft al meerdere malen geleid tot een afzwakking van maatregelen die milieu en consument juist moeten beschermen. ‘’De ISDS-claim die je wist dat zou komen dient zich aan’’ , aldus Freek Bersch van Milieudefensie, een van de organisaties achter Handel Anders! ‘’Onze campagne tegen het handelsverdrag met Canada CETA richt zich ook op dit schimmige claim-systeem. Met CETA halen we een Paard van Troje Europa binnen omdat Amerikaanse bedrijven met een vestiging in Canada via hun claim-cultuur Europese overheden kunnen frustreren wanneer deze hoognodige aanscherpingen maken op de milieuwetgeving’’.

Uniper stapt niet gewoon naar de Nederlandse rechter met de claim, maar overweegt deze in te dienen bij een arbitragehof in Washington of in Den Haag. Deze schaduw-rechtspraak, die speciaal voor bedrijven is ingericht kent niet de onafhankelijke rechtspraak die we in de Nederlandse rechtstaat gewend zijn. Terwijl de ISDS-claim, indien toegewezen aan het bedrijf, wel door de Nederlandse belastingbetaler moet worden opgehoest .‘’ 50 jaar geleden introduceerde Nederland ISDS, daarom hebben wij ook een bijzondere verantwoordelijkheid om dit ondemocratische instrument af te schaffen of tenminste wederkerig te maken zodat overheden ook bedrijven kunnen aanklagen voor de klimaatimpact die bv . met een kolencentrale wordt aangericht’’ aldus Marieke van Doorn, coördinator van Handel Anders!

TNI
plaats:
Amsterdam
website:
https://www.tni.org/en

Andere persberichten van deze organisatie

Politiek aan zet na akkoord Europees Hof investeringsbescherming CETA

Het controversiële Investment Court System (ICS) is juridisch verenigbaar met EU-wetgeving, zo luidt de opinie van het Europese Hof van Justitie vanochtend. De uitspraak volgt op een verzoek dat de Belgische regering had ingediend als voorwaarde voor steun voor het EU handelsverdrag met Canada (CETA) in 2016.

Het voorgestelde ICS stelt multinationals in staat om, buiten de nationale rechter, overheden aan te klagen in het geval beleidsmaatregelen een negatieve impact hebben op hun investeringen. Hiermee kunnen bedrijven druk zetten op regelgeving in het publiek belang, zoals sociaal, klimaat en milieubeleid. Volgens het Hof waarborgt CETA het ‘recht om te reguleren’, maar de realiteit laat zien dat overheden onder druk van enorme schadeclaims publiek beleid afzwakken of intrekken.    

Nu er juridische duidelijkheid is, staat de politieke vraag weer centraal of de Tweede en Eerste Kamer de voorkeursbehandeling van buitenlandse investeerders middels ICS wil steunen of niet. Want ICS is nog steeds alleen toegankelijk voor multinationals en geeft hen nog steeds eenzijdige privileges zonder daar plichten tegenover te stellen.

De zorgen over CETA blijven niet beperkt tot ICS. Het verdrag zal onder andere leiden tot oneerlijke concurrentie, met name in de landbouw en veeteelt, met negatieve effecten voor werknemers, voedselveiligheid, en het klimaat. Volgens vakbond FNV voldoet CETA niet aan de SER-meetlat die tijdens de TTIP-onderhandelingen in de polder werd overeengekomen als maatstaf voor goede handelsverdragen.

Handel Anders! roept de Tweede en Eerste Kamer daarom op om CETA niet te ratificeren. De prioriteit in modern handelsbeleid blijft volgens de Handel Anders! coalitie - van Nederlandse vakbonden, boeren, ngo’s, journalisten, juristen en consumentenbeschermers die gezamenlijk pleiten voor duurzame en eerlijke handel - het bevorderen van standaarden voor voedselzekerheid, mensenrechten, arbeidsrechten en het milieu wereldwijd.

 

 

  

2 jaar geleden

CETA naar de Kamer: deur voor miljardenclaims open

CETA opent de deur voor miljardenclaims van Canadese en ook Amerikaanse multinationals via schimmige schaduwrechtspraak ISDS. Wanneer de Nederlandse overheid de gaswinning wil stoppen, als we ongezonde eetpatronen willen terugdringen en als we een nieuwe financiële crisis willen voorkomen, moet dat gewoon kunnen. Maar ISDS geeft buitenlandse investeerders in bijvoorbeeld de vervuilende fossiele industrie, de voedingsbranche of de financiële sector de mogelijkheid via CETA overheden aan te klagen. Door te dreigen met hoge schadeclaims kan via CETA oneigenlijke druk uitoefend worden op beleidskeuze.

De organisaties binnen Handel Anders! vinden dat het huidige CETA van tafel moet, zeker zolang ISDS-arbitrage onderdeel uitmaakt van het handelsverdrag.  Marieke van Doorn (Coördinator Handel Anders!): ‘’ We willen geen VIP-rechten voor multinationals buiten de nationale rechter om: Canada heeft een prima rechtssysteem en Nederland ook, onze democratische rechtstaat mag niet worden ondermijnd met nog meer marktmacht. ISDS arbitrage is overbodig’’.

Vandaag stuurde Minister Kaag van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking de goedkeuringswet voor het EU-handelsverdrag met Canada, CETA, voor behandeling naar de Tweede Kamer. CETA is al een jaar geleden voorlopig in werking getreden, alleen het arbitrage-mechanisme nog niet. Dat treedt pas in werking na goedkeuring door de Tweede en Eerste Kamer. De weerstand tegen dit arbitrage-mechanisme was ten tijde van de massale protesten tegen TTIP al groot en laait weer op: binnen een maand tekenden ruim een half miljoen Europeanen een petitie tegen ISDS, waaronder ook al 13.000 Nederlandse burgers. Ook al is een wat verbeterde vorm van ISDS, genaamd ICS opgenomen in CETA, het principe blijft gelijk: investeerders krijgen onevenredig veel invloed op democratisch gekozen overheden, die onder druk van claims beleid afzwakken.

Sieta van Keimpema (Dutch Dairymen Board): ‘’ Nederlandse veehouders worden benadeeld door CETA, niet alleen omdat zij geen toegang hebben tot arbitrage, maar ook omdat Canada geen identificatie,- en registratie-systeem voor runderen kent. We weten dus niet of Canadees vlees, waarvoor de markt nu al open staat, wel of niet met hormonen wordt geproduceerd, wat het vertrouwen in veilig voedsel ondermijnt. Nederlandse boeren worden bovendien op achterstand gezet omdat zij wel aan de Europese regelgeving voor registratie moeten voldoen, waardoor onze concurrentiepositie verslechtert.’’

   

2 jaar geleden

Opinie Hof lijnrecht tegenover brede kritiek op investeringsarbitrage

De Advocaat-Generaal van het Europese Hof van Justitie presenteerde vanmorgen een voorlopige opinie over de verenigbaarheid van het arbitragemechanisme ICS - een afgeleide van het zeer omstreden ISDS - in CETA, het EU handelsverdrag met Canada: zulke internationale investeringsgeschillenbeslechting zou Europees recht niet bijten volgens de Advocaat-Generaal. De definitieve opinie van het Europese Hof volgt later.

In de publieke opinie staat ISDS/ICS zwaar onder druk: Een op 22 januari gelanceerde petitie tegen ISDS/ICS en voor strengere gedragsregels en aansprakelijkheid voor multinationals haalde in een paar dagen al meer dan een kwart miljoen handtekeningen op.

Ook politiek ligt het onderwerp gevoelig: Gisteren organiseerde de Tweede Kamer een rondetafelgesprek over het Nederlandse investeringsbeleid, waar experts kritisch werden bevraagd over nut en noodzaak van ISDS.

De Advocaat-Generaal heeft er kennelijk geen problemen mee dat over de rechtmatigheid van overheidsbeleid in de EU-lidstaten mag worden beslist door drie arbiters, wiens onafhankelijkheid geenszins is gegarandeerd. De Duitse en Europese bonden van rechters staan als het gaat om de verenigbaarheid van ISDS/ICS met het EU-recht diametraal tegenover de Advocaat-Generaal.

Roeline Knottnerus, onderzoeker voor SOMO en TNI: “De Advocaat-generaal negeert de steekhoudende kritiek van wetenschappers, juristen en maatschappelijke organisaties dat miljoenenclaims van bedrijven overheden huiverig kunnen maken om sociale maatregelen of strenger milieu- en klimaatbeleid in te voeren. Wij adviseren het Hof deze opinie niet over te nemen.”  

Het Europese Hof van Justitie is niet verplicht om een voorlopige uitspraak van de Advocaat-Generaal te volgen, zoals bleek in het Achmea-arrest van vorig jaar. In afwijking van de opinie van de Advocaat-generaal liet het Europese Hof toen weten dat een arbitrageregeling tussen investeerders en staten zoals opgenomen in het investeringsakkoord tussen Nederland en Slowakije onverenigbaar is met het Unierecht. Naar aanleiding van het Achmea-arrest heeft de EU het arbitrage-mechanisme geschrapt uit alle intra-EU investeringsakkoorden. Marieke van Doorn, coördinator Handel Anders!: “Recente schandalen zoals het Volkswagen-emissieschandaal en de belastingdeals met multinationals als Starbucks en Google laten zien hoe grote bedrijven hun macht misbruiken om milieuregels te ontduiken en belasting te ontwijken. Zulke bedrijven middels ICS een extra politiek breekijzer in handen geven om beleidsmakers onder druk te zetten, versterkt het vertrouwen van burgers in de politiek niet.”  

 

2 jaar geleden

Touwtrekken om Vrouwe Justitia voor het Vredespaleis tegen ISDS

22 januari - Den Haag Een brede maatschappelijke coalitie van vakbonden, milieuorganisaties, boeren, NGO's en belangengroepen heeft vandaag de campagne ‘Geen VIP-rechten voor multinationals, kies voor mens en milieu!‘ gelanceerd. Met de campagne worden politici opgeroepen een einde te maken aan aparte rechtbanken waar bedrijven overheden kunnen aanklagen en wordt steun gevraagd voor een nieuw VN verdrag dat mensenrechtenschendingen van multinationals moet voorkomen. De campagne is vandaag in verschillende Europese steden afgetrapt. Binnen enkele uren werd de petitie in Nederland alleen al al meer dan 1.500 keer ondertekend.

De aftrap vond plaats voor het Vredespaleis in Den Haag. Een symbolische plek: In het Vredespaleis huist zowel het Permanent Court of Arbitration waarbij bedrijven overheden eenzijdig kunnen aanklagen, als het op VN-recht gebaseerde International Court of Justice gevestigd. Eén van de groepen die vandaag voor de deur van het Vredespaleis stond waren vertegenwoordigers van getroffen gemeenschappen uit de Amazone die vechten tegen vernietiging van hun leefgebied en catastrofale milieuvervuiling door oliegigant Chevron. Letty Fajardo Vera: ' We staan vandaag in Den Haag voor het Vredespaleis, waar drie privaat-arbitrages de Ecuadoriaanse regering verzoekt de juridische uitspraak in te trekken over de olievervuiling van Chevron in het Ecuadoriaanse Amazonegebied. Dit is een belangrijke campagne voor gerechtigheid en doorbraak tegen bedrijven die mensenrechten en milieu afspraken schenden.’

De campagne is onderdeel van een Europees initiatief en zal in verschillende Europese steden op dinsdag van start gaan. De campagne en de petitie roepen de Nederlandse regering en de EU op:

  1. Te stoppen met het afsluiten van nieuwe handelsverdragen en zich terug te trekken uit bestaande verdragen met aparte mogelijkheden voor bedrijfsclaims aan overheden, bekend als Investor-to-State-Dispute-Settlement (ISDS).

  2. Zich actief in te zetten voor een juridisch bindend VN-verdrag dat de rechten van mens en milieu garandeert.

  3. Om in wetgeving de plichten van bedrijven op te nemen zodat zij wereldwijd mens en milieu respecteren bij hun activiteiten




  

2 jaar geleden

Coalitie wil einde aan schaduwtribunalen, ook buiten Europa

Op dinsdag 22 januari lanceert een coalitie van NGO’s, vakbonden en belangengroepen de campagne 'Geen VIP-rechten voor multin  ationals, kies voor mens en milieu!'.

Met deze campagne wil de coalitie schaduw-tribunalen voor bedrijven, ISDS (Investor-to-State Dispute Settlement) een halt toe roepen en steun verzamelen voor het VN-verdrag dat in de maak is om multinationals juridisch aansprakelijk te kunnen houden voor mensenrechtenschendingen.

De aftrap van de campagne zal plaatsvinden voor het Vredespaleis van 12.15 tot 13.00. Een symbolische plek: In het Vredespaleis huist zowel het Permanent Court of Arbitration dat ISDS-zaken doet, bv. Chevron tegen Ecuador, als het op VN-recht gebaseerde International Court of Justice.

Een ‘flash mob’ gaat voor het Vredespaleis de aandacht trekken van het publiek en foto/video-pers voor de campagne en bijbehorende petitie. De campagne is onderdeel van een Europees initiatief en zal verschillende Europese steden  op dinsdag van start gaan.

De campagne en de petitie roepen de Nederlandse regering en de EU op: 1. Te stoppen met het afsluiten van nieuwe handelsverdragen met ISDS en zich terug te trekken uit bestaande verdragen met ISDS 2. Zich actief in te zetten voor een juridisch bindend VN-verdrag dat de rechten van  mens en milieu garandeert. 3. Om in wetgeving de plichten van bedrijven op te nemen zodat zij wereldwijd mens  en milieu respecteren bij hun activiteiten

Afgelopen week werd duidelijk dat ISDS binnen de EU wordt afgeschaft. Europa erkent de problemen van ISDS en heeft intra-EU BITs afgeschaft. Dat is een goed begin! Nu is het zaak ISDS of een variant daarop wereldwijd in de ban te doen en te vervangen door VN-recht. Op 29 januari zal het Europese hof een eerste uitspraak doen over ISDS (ICS) in handelsverdrag CETA.

Nederland sluit, in Europees verband en bilateraal, nog steeds verdragen af met ISDS, en Europa lobbyt actief voor het voortzetten van deze schaduwtribunalen die de rechtstaat aantasten. Multinationals kunnen er megaclaims indienen tegen staten, wanneer wetten en regels hun winst in de weg zitten. Omdat overheden wetgeving niet verder durven aan te scherpen onder druk van dreigende ISDS-claims, komen de rechten van consumenten, werknemers, dieren en het milieu in de knel,

Daarom wil de coalitie definitief afrekenen met ISDS en ervoor zorgen dat er een VN-verdrag komt dat multinationals verplicht wél de rechten van mens, dier en milieu te respecteren. Want wie slachtoffer wordt van mensenrechtenschendingen door multinationals heeft nu de grootste moeite om z’n recht te halen. Dit juridisch bindende VN-verdrag voor mensenrechten en bedrijfsleven is al in de maak en de coalitie roept Nederlandse en Europese politici op zich hier actief voor in te zetten.


 


 

 
  

2 jaar geleden

EU-handelsverdragen met Singapore en Vietnam strijdig met SER-meetlat

De EU heeft tijdens een Azië-top in Brussel handel- en investeringsakkoorden met Vietnam en Singapore ondertekend, die Europese standaarden voor voedselveiligheid, milieu en arbeid dreigen te ondermijnen. Handel anders! roept Nederlandse Europarlementariërs op niet in te stemmen met deze handelsverdragen voordat ze aan de criteria voldoen van de SER-meetlat. Handel anders! is een collectief van boeren, vakbonden, ngo’s, ondernemers, journalisten en academici voor duurzame en eerlijke handel.

Tuur Elzinga, vicevoorzitter van vakbond FNV: Deze verdragen voldoen absoluut niet aan de SER-meetlat. Allebei gaan ze niet uit van naleving van fundamentele arbeidsnormen. Sterker nog: zowel Singapore als Vietnam weigeren bijvoorbeeld de vrijheid te erkennen om een vakbond te mogen oprichten. Vietnam onderschrijft bovendien het ILO-Verdrag tegen dwangarbeid niet. Handel is prima, maar concurrentie gebaseerd op uitbuiting is onacceptabel.’

De SER ontwikkelde een meetlat voor handelsverdragen tijdens de TTIP-onderhandelingen tussen de EU en de VS in het tripartite overleg met VNO-NCW, de vakbonden en het Ministerie van Buitenlandse Zaken. De meetlat legt criteria vast waaraan een modern handels- en investeringsverdrag moet voldoen om als duurzaam en eerlijk te kunnen worden aangemerkt.

De handels- en investeringsverdragen met Singapore en Vietnam missen mechanismen om Europese investeerders te houden aan internationaal geaccepteerde standaarden voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Volgens Handel anders! moeten Europese consumenten erop kunnen vertrouwen dat op de EU-markten geen producten binnenkomen die zijn gemaakt onder schrijnende omstandigheden. Handelsverdragen zouden ook moeten borgen dat Europese bedrijven en investeerders niet profiteren van zwakke mensenrechten- en milieunormen elders.

Het laatste woord is nu aan het Europees Parlement voor wat betreft het handelsdeel van deze verdragen, waarin het Nederlandse parlement geen stem heeft. Het investeringsdeel (inclusief investor-to-state dispute settlement, afgekort als ISDS) moet straks wél nog worden goedgekeurd door de nationale parlementen. Hierdoor kunnen bedrijven - buiten de nationale rechter om – overheden aanklagen. En als zij zelf vinden dat ze schade ondervinden van politieke keuzes van de overheid, kunnen ze honderden miljoenen of zelfs miljarden aan ‘compensatie’ eisen. ISDS vormde één van de belangrijkste bezwaren tegen handelsverdragen als CETA (met Canada) en TTIP (met de VS) en wordt momenteel door het Europees Hof getoetst op rechtsgeldigheid. Het Hof deed al eerder uitspraak dat dit supranationale, private arbitragesysteem binnen de EU in strijd is met de Europese rechtsorde.

Marieke van Doorn, coördinator van Handel anders!: ‘Met verdragen die nu zijn getekend, maken overheden het zichzelf moeilijk om – in het algemeen belang - beleid op bv. klimaat-, milieu- en arbeidswetgeving aan te scherpen. Onze oproep aan de parlementen: Handel anders! Keur alleen verdragen goed die overheden en bedrijven aan EU-standaarden houden en alleen duurzame investeringen beschermen.’

 

3 jaar geleden